Yıldızlara Uzanan Yol: Hayal Gücümüz

Yıldızlara Uzanan Yol:  Hayal Gücümüz

İnsanı ilginç kılan, diğer canlılardan ayıran en temel zihinsel işlevlerden biri hayal gücümüzdür ve bu yetenek bizi canlı, derin hedeflere ulaştırır. Zaman değişir, çağlar değişir, düşünceler ve insanlar değişir, sistemler eskir, ama hayallerimiz asla eskimez ve bize heyecan vermeye devam ederler. Çünkü geleceğe bakarlar… Dün, önceki yıl, daha önceki yüzyıl ikinci planda kalır… Bir anda, bir yığın olay zihnimizde harekete geçer, farklı şeyler, farklı buluşlar önümüze serilir ve durup dinlenmeden devam eder… Orada burada uçuşan, kımıldayan her şeye bir anlam yükler… Evrene, yaşama, varoluşa sorular sorar… Sınır nedir? Ötelerde ne var? Sonsuzluk var mı yok mu, kavramaya ve anlaşılır hale getirmeye çalışır.

*****                                                             

Dünyayı ve yaşamı anlamamızı sağlayan, hatta günlük hayatımızı buluşlarıyla kolaylaştıran bütün bilim insanları muhteşem bir hayal gücüne sahiptirler:

    -Işık hızıyla hareket eden bir tren vagonundan zamanı, hızı, kütle ve enerjiyi, görelilik ve Big Bang’ı borçlu olduğumuz Einstein,

    -Düz doğrular boyunca hareket eden ışık parçacıklarını gören Newton,

    -Cisimlerin nasıl düştüğünü, düşme hızını ve “Her şeye rağmen dünya dönüyor” diyen Galileo,

    -Doğal Seçilimin mimarı, Atina’nın felsefecisi, gezgin İbn-i Sina, Harezmi ve Cebir, Şeyh Bedrettin, Edward Munch ve Çığlık, Cesur Yeni Dünya, Ütopya, Hamlet’in yazarları ve sözcüklerin sihirli gücünü kullanarak her cümlesinde, her paragrafında görme ve yaratma yeteneklerini kullanmayı hayal eden şairler ve diğerleri….  Piramitleri, Babil kulesini inşa eden mimarların hayal güçlerini anlatmaya gerek var mı?

Tarihte, yukarıda sadece birkaç tanesini saydığımız muazzam yeteneklerin yanında, sağlıklı olmayan, marazi hayal gücüne sahip Frankenstein, Deli Dumrul ve benzerlerini de görebiliyoruz… Deli Dumrul bir deliydi. Frankenstein kaçıktı. İkisi de saçmalık doluydu. Tatsız, tuzsuz, zorbalığı simgeleştiren birer kişiliktiler, ama onları da hayal güçleri var etmişti.

Soru şudur: Hangi taraftayız, kimden yanayız?

    -Kural bellidir. Sağlıklı bir hayal gücü, insana sunacağı hizmetle değer bulur. Doğa, evren, teknoloji, yaşam ve yine insanı açıklayacak, geleceği şekillendirecek özelliklere sahipse, bunu alkışlarız; değilse yeni Deccaller yaratmaktan başka işleve sahip olmaz.  Eğer saçmalık, zorbalık, boş inanç, yararsız ve gereksiz değerlerden yana meylimiz varsa, zahmete gerek yok… Sıfır çarpı sıfır her şartta sıfırdır.

     - Parıltılı ve gerçeğe uzanan hayallere ihtiyacımız var, ama bu yolda olmazsa olmaz kurallar vardır. Sözgelimi bir ömür, büyük patlama hakkında kanıt bulmak için gökyüzünü araştıran bilim insanının sahip olduğu sabır ve disiplin...  Hayal ve disiplin, hayal ve dürüstlük… Çünkü disiplin ve dürüstlük keşfimizi anlamlandırır, çalışmamıza yarar katar ve gerçekliğe ulaştırır.

    -Yolumuzun üzerinde keşfettiğimiz “Dünya dönüyor,” gerçeği ile “Dünya öküzün boynuzlarında…” uydurması arasında fark vardır. Birinde hoş ve boş bir dünyada gezinirken, öteki bizi gerçeklerle yüzleştirir. Biri, anlama ve kavrama yetimizi geliştirir, diğeri saman sarısı hülyalara sevk eder.

*****

Anlamak önemlidir. Sabahın alaca ışıkları altında, eğri ya da düz bacaklı, uzun ya da kısa boylu, hırpani ya da albenili, yoksul ya da zengin, adalet ya da adaletsizlik ve başka şeyleri; kuraklık, buzulların erimesine kaynaklık eden insani afetleri anlamak, bir sonraki bahara hayatta kalıp kalmayacağımızdan endişe duymak önemli değil mi sizce?

    -Anlam üzerine derin düşüncelere dalmak, farklı mecralarda izler arayıp heder olmaya da gerek yok. (Aklımızı şaşırtan şeyleri, doğa son derece basit bir şekilde gerçekleştiriyor.-Galileo-) Böyleyse eğer, hüner basit olanı kavramaktır. Gerisi kendiliğinden gelir.

    -Söyleyecek sözü olan biri, bunu eşsiz hayal gücüyle anlatmalıdır. Aklımız, duyularımız, istencimiz var. Yaşamla, dünyayla, beynimizle ilgili bilgiye sahip miyiz? Öğrenmek istiyor muyuz? Eğer bunları ve daha fazlasını istiyorsak okumalıyız. Hayal gücü okumakla zenginleşir. Bir şeyi anlamak başlangıçta zor gelebilir, ama sabır ve çabayla onu anlaşılır hale getirdiğimizde duyulan onur ve zevk de farklı olacaktır.

Yapılacak şey gayet açık: Basamakları tırmanmak…

*****