Eşitsizlik raporuna yansıdı: Türkiye'de en zengin yüzde 10, tüm gelirin yüzde 54'ünü alıyor

Eşitsizlik raporuna yansıdı: Türkiye'de en zengin yüzde 10, tüm gelirin yüzde 54'ünü alıyor
Dünya Eşitsizlik Raporu'na göre küresel milyarder sayısı, 2021'de rekor kırdı. Milyarderlerin toplam serveti bir yıl öncesine göre yüzde 75 arttı. Rapora göre Avrupa en eşit bölge, eşitsizliğin en derin olduğu bölge ise Orta Doğu ve Kuzey Afrika.

Ekonomist Thomas Piketty'nin kurduğu Paris merkezli Inequality Lab tarafından paylaşılan Dünya Eşitsizlik Raporu'nun 2021 sonuçlarına göre en tepedeki yüzde 1, 1990'ların ortasından bu yana biriken tüm ek servetin yüzde 38'ini; en alttaki yüzde 50 ise bu birikimin sadece yüzde 2'sini aldı. Bugün küresel eşitsizlik, batı emperyalizminin zirvede olduğu dönemle aynı seviyede.

BBC Türkçe'de yer alan habere göre raporda, Türkiye'de gelir eşitsizliği son 15 yılda artmaya devam etti ve son üç yıldaki ekonomik yavaşlama tüm nüfus gruplarının gelirlerini azalttığı görüldü.

Türkiye'de bir yetişkinin yıllık ortalama kazancı 85 bin TL.

Buna karşılık en yoksul yüzde 50'nin ortalama geliri yıllık 20.260 TL iken en zengin yüzde 10 bunun 23 katı kadar yani 463.020 TL kazanıyor. En zengin yüzde 10, tüm gelirin yüzde 54.5'ini alırken, en yoksul yüzde 50'nin payı sadece yüzde 12.

TÜRKİYE'DE SERVETİN DAĞILIMINDAKİ EŞİTSİZLİK ARTIYOR

Rapor, son 25 yılda ulusal serveti iki katına çıkan Türkiye'de servetin dağılımdaki eşitsizliğin derinleştiğini söylüyor.

Bugün, en yoksul yüzde 50, ortadaki yüzde 40 ve en üstteki yüzde 10 sırasıyla toplam milli servetin yüzde 4'ünü, yüzde 29'unu ve yüzde 67'sini elinde tutuyor.

En yoksul yüzde 50'nin ortalama olarak elinde bulundurduğu servet 8.910 TL'den az.

Cinsiyetler arası eşitsizlikte ise iyileşme var ancak eşitlikten epey uzak. Türkiye'de kadınlar milli gelirin yüzde 23.3'ünü kazanıyor. Orta Doğu ve Afrika bölgesi için bu ortalama yüzde 15.

Türkiye'de kişi başı karbon salımının ortalama 6 ton karbondioksit eşdeğeri (CO2e/kişi) olduğunu söyleyen rapora göre, en alttaki yüzde 50'nin salımı 3,1 tondan daha az. Buna karşın en üstteki yüzde 10'ın salım miktarı 22.6 CO2e ile bunun yedi katından daha fazla.
EKONOMİSTLERE GÖRE SERVETİN YENİDEN DAĞITILMASI GEREKİYOR

Ekonomistler, eşitsizliği gidermeye yardımcı olmak için servetin yeniden dağıtılması gerektiğini söylüyorlar. Servet vergisini öneren ekonomistler vergi kaçakçılığına karşı daha sert önlemler alınması için çağrıda bulunuyorlar.

Raporda, "Dengesiz servet birikimi göz önüne alındığında, mütevazı ve kademeli vergiler hükümetler için önemli bir gelir kaynağı olabilir" deniyor.

En eşit bölge olan Avrupa'da en zengin yüzde 10 gelirin yüzde 36'sını alıyor. Orta Doğu ve Afrika için bu oran yüzde 58.

Rapora göre bir yetişkinin yıllık ortalama kazancı 23.380 dolar; varlığı ise 102.600 dolar seviyesinde.

Ancak bu ortalamalar ülkeler arasındaki uçurumu gizliyor, zira dünyanın en zengin yüzde 10'u küresel toplam gelirin yüzde 52'sini kazanıyorken, en yoksul yüzde 50 bu gelirin sadece yüzde 8'ini kazanıyor.

En zengin yüzde 10 ortalama 122.100 dolar alırken, en yoksul yüzde 50 ortlama 3.920 dolar kazanıyor.

Toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinde iyileşmenin yavaş olduğunu belirten rapor, küresel gelir ve servet eşitsizliklerinin ekolojik eşitsizliklerle ve ülkelerin iklim değişikliğine yaptıkları katkıyla yakın bağına dikkat çekiyor. Ülkeler arasında ve ülkelerin içinde en tepedeki yüzde 10 en fazla salımı yapmaya devam ediyor.