Ülkeler ve Federasyonlar Arası Güç Karşılaştırması

Almanya’da yayınlanan SPIEGEL dergisinin 16.11.2017 tarihli 46 Numaralı online sayısının "Politika - Ekonomi – Teknoloji" bölümünde şöyle bir başlık vardı: "Çin bugün dünyaya hakim. Çin süper güç eşiğini aştı ve Batı bunu hala anlamadı".

Benden de bu konuda bir yorum yapmam istenmişti. Bu soruya cevap verebilmek için, ülkeler hakkındaki objektif verilerden o ülkelerin gücünü karşılaştırmaya yarayacak bir puan sistemi gerekir. Aşağıda, o zaman 2016 verileri ile kullandığım sistemi, güncellemesiyle birlikte aşağıda sunuyorum. Ülke gücünü, onun alanı ve nüfusu yanında, genenel eğitim ve teknoloji seviyesini belirten, kişi başı üretiminin değeri teşkil eder.

Buna göre bir puanlama yaparsak:  güç puanı = nüfus  x  alan x kişi başı üretim alınabilir.

Bu puanlamada, denizlerden veya sömürgelerden yararlanma ancak iç üretim verisine yansıdığı kadar dahildir. Ayrıca bu değerlendirme bir akeri güç hesabı değildir, ama gereğinde seferber edilebilecek savaş gücünün de bir göstergesidir.

Bugün ülkelerin çoğu, birbirine bağlı federasyonlar halinde sahneye çıktıkları için, tek tek ülkeler yanında, ülkelerin mevcut veya tahmin edilebilecek birliklerini de değerlendirmek gerekir. Aşağıdaki tabloda göz önüne alınan ülkeler de buna göre seçilmişlerdir.

Tablo1 in ilk yedi sütunundaki veriler 2019/20 sayılarıdır. Sekizinci sütunda aynı yöntemle 2016 için hesaplanan puanlar, son sütunda da 2020 de, 2016 ya göre olan değişme yüzde olarak görülmektedir. Tablodaki ülkeler, Türkiye hariç, bir artış gösterirken, Türkiye’nin puanının % 8,7 düştüğü görülmektedir.

 

Tablo 1:

 

 

Ülke

 

 

Nüfus

 

 

Alan

Íç

üretim

 

Kişi başı iç üretim

2019/20

Kişi başı

alım

gücü

 

Ülkenin Güç

Puanı

2020/

2016

Değişim

 

Milyar

Milyon

km²

Bilyon

US $

Bin

US $

Bin US $

2019/20

2016

%

ABD

0,328

9,827

21,43

65,254

65,25

210,00

183,00

14,88

Çin

1,405

9,597

14,73

10,522

16,71

142,00

107,00

32,50

Rus Federasy.1)

0,146

17,102

17,02

11,601

28,18

29,00

23,00

27,28

Kanada

0,038

9,985

1,83

46,29

49,69

17,56

15,28

14,92

Avustralya

0,025

7,688

1,40

54,35

52,73

10,45

9,69

9,20

Hindistan

1,380

3,287

2,59

1,88

6,28

8,53

8,00

12,53

Türkiye

0,083

0,783

0,81

9,68

29,33

0,63

0,74

-8,70

Íngiltere 2)

0,066

0,243

2,82

42,58

45,74

0,68

0,63

7,94

Kazakistan

0,019

2,725

0,182

9,74

27,29

0,50

0,36

38,89

  1. Kırım dahil, Doğu Ukrayna hariç.
  2. AB’den ayrıldıktan sonra

 

Karşılaştırmayı kolaylaştırmak için, ülkelerin güç puanlarına ABD’yi temel ararak bakılınca Tablo 2 ortaya çıkıyor:

 

 

Ülke

 

2016

 

2020

 

%

%

ABD

100

100

Çin

58,49

67,46

Rus Federasy.1)

12,43

13,77

Kanada

8,35

8,35

Avustralya

5,23

4,97

Hindistan

4,14

4,06

Türkiye

0,38

0,30

Íngiltere 2)

0,34

0,32

Kazakistan

0,20

0,24

Tablo 2: Güç puanlarının ABD ile karşılaştırması

  1. Kırım dahil, Doğu Ukrayna hariç.
  2. AB’den ayrıldıktan sonra

2016 da Çin’in güç potansiyali ABD’nin % 58,5 kadarı iken, dört sene sonra, ABD’nin güç potansiyali %15 civarında arttığı halde, Çin %32,5 puanlık bir artışla ABD’nin Potansiyalinin % 67,5 seviyesine gelmiştir. Bu gelişme devam ederse, takriben gelecek beş sene sonra Çin’in gücü ABD’ninkine ulaşacaktır. Çin’in alan ve nüfusu göz önüne alındığında, beş seneden sonra ABD’yi ciddi şekilde geçmesi beklenir.

Çin ve özellikle ABD, başka devletlerle anlaşmalar ve ittifaklar yaparak, Çin‘ in gelişmesine eşdeğer bir durum yaratmaya çalışmaktadır. Bu yüzden muhtemel ittifakların güçlerine de göz atmakta fayda vardır.

 

Tablo:3

 

 

Federasyon

 

 

Nüfus

 

 

Alan

Kişi başı iç üretim

2019/20

 

Federasyonun güç

Puanı

2020/

2016

Değişim

Milyar

Milyon

km²

Bin

US $

2019/20

2016

%

ABD – Íngiltere - Canada

0,432

20,055

154,124

1335,29

1228,55

8,69

Rus Federasyonu -Çin

1,551

26,699

22,123

916,12

705,74

29,81

ABD – Íngiltere – Avustralya - Canada

0,457

27,743

208,474

2643,15

2394,52

10,38

Rus Federasyonu – Çin - Kazakistan

1,570

29,424

31,863

1471,93

1124,31

30,92

Avrupa Birliği (Íngilteresiz)

0,447

4,13

31,080

57,37

60,00

-4,38

 

Sadece Rus Federasyonu ve Çin, ABD-Íngiltere-Canada federasyonuna halen yetişemiyor, ancak örneğin Kazakistanı da katarsa (Shanghai Beşlisi) geçebiliyor. Ancak ABD Avustralya’yı da kendine katarsa, bariz bir üstünlük elde ediyor, fakat Avustralya’nın Çin’in yeni kurduğu Asya Gümrük Birliğine katılması bunu şüpheli kılıyor. Bu yüzden yeni ABD yönetimi Hindistan ile ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor.

Avrupa Birliği ise, daha kuruluşundan beri cüce kalmaya ve ABD ile birlikte olmaya mahkum.

Bu incelemeyi, Türkiye’nin dış politikasında değerlendirmesinde fayda var.